Meer of minder Westerse arrogantie?

In opinie door Leo Lucassen op 03-02-2015 | 09:07

Tekst: Leo Lucassen

Waren de aanslagen in Parijs een koekje van eigen deeg? Volgens Sander van Walsum (in de Volkskrant van zaterdag 17 januari) is dat onzin en hij pleit in plaats daarvan voor een groter zelfbewustzijn en wat meer Europese arrogantie. Hoewel er niets mis is met het etaleren van universele waarden als gelijkheid, tolerantie en vrijheid van meningsuiting, gaat zijn pleidooi te gemakkelijk voorbij aan de koloniale wortels en mondiale dimensie van het hedendaagse Jihadistische terrorisme. Dat komt namelijk voort uit de puinhopen van de Russische en later Amerikaanse en Westerse (militaire) interventies in het Midden Oosten, maar ook uit de onvoorwaardelijke steun aan Israël en de positie van de Palestijnen.

De dieperliggende oorzaak van het ontstaan van Al Qaeda, ISIS en de radicalisering van een zeer klein deel van de in het Westen geboren kinderen van Moslim migranten moet dan ook niet primair worden gezocht in ‘de Islam’. Religieuze idealen vormen wel een wenkend alternatief voor de toekomst. Zo worden veel Jihadi’s, met name degene die in het Westen zijn opgegroeid, gedreven door een verlangen naar een betere wereld. Iets wat ze – nogmaals in hun eigen optiek - gemeen hebben met allerlei andere wereldverbeteraars die in het verleden naar terroristische middelen hebben gegrepen

Die internationale èn utopische dimensie blijkt onder meer uit het karakter van het huidige Jihadistische terrorisme. Net als gewelddadige anarchisten voor de Eerste Wereldoorlog hopen zij dat door terreur te zaaien de realisering van hun utopische samenleving dichterbij komt. Dat daarbij slachtoffers vallen, wordt gebillijkt door het feit dat men aanslagen pleegt op ideologische of symbolische tegenstanders, en door het aloude argument dat ‘waar gehakt wordt spaanders vallen’. Deze ‘propaganda van de daad’ (Bakunin) werd door een beperkt aantal anarchisten uitgelegd als een vrijbrief voor aanslagen op regeringsleiders, soldaten, politiemensen, rechters, bankiers en industriëlen. Tussen 1878 (mislukte aanslag op keizer Wilhelm I van Duitsland) en 1932 (het opblazen van het huis van de Amerikaanse rechter die het proces had geleid van de bekende anarchisten Sacco en Vanzetti), werden er wereldwijd honderden aanslagen gepleegd. Hun voorbeeld werd in de jaren zeventig en tachtig gevolgd door radicaal linkse en rechtse bewegingen als de Duitse Rote Armee Fraktion, de rechts-extreme Italiaanse P2-loge, en het Japanse Rode leger.

Waar de anarchisten uit waren op een wereldrevolutie, kiezen de huidige Jihadi’s hun doelen selectiever. Hoewel zij zeggen uit te zijn op een wereldwijde heilige oorlog tegen de ongelovigen of afvalligen, beperken zij zich tot Westelijke staten die de interventies in het Midden Oosten actief of passief steunen. Zo pleegt Al Qaeda geen aanslagen in Latijns-Amerika of Japan, maar wel in de Verenigde Staten, Europa en staten als Australië die onderdeel vormen van coalities die verantwoordelijk zijn voor militair ingrijpen in het Midden Oosten. Willen we goed begrijpen wat Jihadisten beweegt, dan kunnen we dus niet om die internationale territoriale context heen. Het feit dat de Verenigde staten en hun bondgenoten Irak zijn binnengevallen, Libië hebben gedestabiliseerd en Assad niet echt aanpakken, wat je daar verder ook van moge vinden, is een cruciaal element in de zelfrechtvaardiging van de huidige Moslim terroristen. Met andere woorden., er is een oorzakelijk verband tussen de ‘weapons of mass destruction’ van Blair en Bush Jr. en de ‘weapons of mass disruption’ die vanaf 2001 door organisaties als Al Qaeda en Islamitische Staat worden ingezet. Waarbij we ons overigens moeten realiseren dat verreweg de meeste slachtoffers Moslims zijn en verreweg de meeste bommen in het Midden-Oosten tot ontploffing komen. Misschien is wat minder arrogantie dus meer op zijn plaats.

Leo Lucassen is directeur onderzoek van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) en hoogleraar Sociale Geschiedenis. Samen met zijn broer Jan Lucassen schreef hij Winnaars en Verliezers, een nuchtere balans van vijfhonderd jaar immigratie. Meer van Leo Lucassen op Republiek Allochtonië hier. Dit stuk verscheen eerder in Trouw en is in overleg met de auteur ook op Republiek Allochtonië geplaatst.

Meer artikelen naar aanleiding van de aanslagen in Parijs hier

Volg Republiek Allochtonië op twitter of like ons op facebook.  


Waardeert u ons vrijwilligerswerk? U kunt het laten blijken door een bijdrage over te maken op rekeningnummer NL12INGB0006026026 ten name van de stichting Allochtonenweblog te Amsterdam. Met een donatie van 5 euro zijn we al blij. Meer mag ook! 



 


Meer over charlie hebdo, IS, leo lucassen, radicalisering, terrorisme.

Delen:

Reageer




Reacties


John Dubbelboer - 03/02/2015 22:30

Een van de aardigste stukjes over de aanslagen in Parijs was van Zihni Ozdil in de NRC. "Het is voorbij", schreef hij. " Alle inspanning om nuance in het debat over Moslims, na 9/11, te brengen, kan de prullenbak in". Hij was op dat moment in Turkije en wist het zeker: als een dergelijke aanslag in Turkije door Christenen zou zijn gepleegd, zou " geen enkel nuancerend argument een permanent haatgevoel jegens Christenen kunnen tegenhouden".
Verdorie, dacht ik, dit is bij ons toch echt vreselijk taboe.
Ondertussen begon in het Westen de nuanceringsmachine op volle touren te draaien. Iedereen kon gerust zijn: twijfel, nuance, schuld, een bijna superieur discours!
Van Walsum brengt nu een paar stuitende gevallen van kruiperigheid jegens Moslims in herinnering en zegt slechts dat we niet moeten overdrijven in ons schuldgevoel.
Lucassen zet het nuanceringsverhaal gewoon volgens vaste lijnen weer voort.
Het lijkt haast wel of er een discussie gaande is!
Maar de heren zijn het gewoon roerend met elkaar eens: nuance maar niet overdrijven.